چه کسانی می توانند از خدمات بیمه تامین اجتماعی استفاده کنند؟

قانون تامین اجتماعی در زمینه تامین اجتماعی و در ارتباط با مشــمولین بالقوه تامین اجتماعی در کشور یک قانون عام اســت

به این معنا که با توجه به لزوم برخورداری آحاد جامعه از حمایت های تامین اجتماعی براساس اصل ۲۹ قانون اساسی، کسانی که در جامعه اشتغال دارند و تحت پوشش هیچگونه نظام و صندوق بیمه و تامین اجتماعی خاصی قرار ندارند، به لحاظ عمومیت قلمرو قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴، مشمول این قانون و مقررات آن میشونداین عمومیت تا به آنجاست که حتی اگر کسی اشتغال نیز نداشته باشد براســاس بند »ب« ماده ۴ قانون تامین اجتماعی میتواند به صورت خویشفرما مشمول حمایت های تامین اجتماعی قرار گیرداین قابلیتی است که در دیگر صندوقهای بازنشستگی کشــور وجود ندارددرواقع سایر صندوقهای بازنشستگی تابعین خاص خود را پوشــش میدهند و براساس مقررات خود نمیتوانند افراد و گروههای غیرتابع را به صندوق خود راه دهندمانند صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح برای افزارمندان، صندوق بازنشستگی کشوری مختص کارمندان دستگاههای دولتی، صندوق بازنشستگی بانکها برای کارکنان بانکها و صندوق بازنشســتگی بیمه برای شرکتهای بیمه تجاری و…

بیان این نکته به این معنا نیست که بیمه تامین اجتماعی متکفل بیمه‌های اجتماعی در کشور و اجرای اصل ۲۹ قانون اساسی است، بلکه به موجب اصل مذکور دولت مکلف به برقراری نظام بیمه‌ای فراگیر برای کلیه آحاد جامعه با مشــارکت مردمی است، و چنانچه بخواهد در این امر تعهدی بــر دوش تامین اجتماعی بگذارد، طبق قانون و اصل ۷۵ قانون اساســی باید بار مالی آن پیشبینی و تامین شوداگرچه باید پذیرفت بیمه تامین اجتماعی به لحاظ تحت حمایت داشتن نیمی از جمعیت کشور (۴۰ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر بیمه‌شده اصلی و تبعیبزرگترین ســازمان بیمه کشور به شمار میرود و در استقرار نظام فراگیر تامین اجتماعی در کشور از جایگاه ویژهای برخوردار است.

ماده ۴ قانون تامین اجتماعی مشــمولین این قانون را به شرح زیر مشخص کرده است:

الفافرادی که به هر عنــوان در مقابل دریافت مزد یا حقوق کار میکنند.

ب صاحبان حرف و مشاغل آزاد

ج دریافت‌کنندگان مســتمریهای بازنشستگی، ازکارافتادگی و فوت

۱– مهمترین قشری که براساس قانون تامین اجتماعی ، مشمول مقررات تامین اجتماعی میشود کارگران و کارکنانی هستند که در کارگاهها، کارخانه‌ها و شرکتهای بخش خصوصی مشغول به کارند و از نظر نظام استخدامی نیز تحت پوشش قانون کار قرار میگیرندبر این اساس کســانی که در مقابل دریافت مزد و به دستور کارفرما در جایی اشتغال مییابند، به طور اجباری (قهریمشمول بیمه قرار میگیرند و کارفرمایان مربوطه موظف به پرداخت حق‌بیمه آنها به بیمه تامین اجتماعی هستندبا این اوصاف برای اینکه شخصی مشــمول قانون کار و ماده ۱۴۸ آن (مرتبط با بیمه کردن کارکنانقرار بگیرد، باید دو ویژگی را دارا باشــد. ویژگی اول این است که در قبال دریافت مزد و حق‌السعی، خدمات خود (فیزیکی یا فکریرا ارائه کندویژگی دوم این اســت که توسط شخص دیگری که در اینجا کارفرما نام دارد به کار گرفته شود و درواقع به دستور کارفرما مشغول به کار شودمطابق این تعریف کسانی که به صورت تبرعی و رایگان کار میکنند و همچنین کسانی که به صورت خوداشتغالی فعالیت دارند و کارفرمای مشــخصی ندارند، از شمول قانون کار و تامین اجتماعی خارج‌اندالبته با وجودی کــه برخی از کارگاهها از شمول قانون کار خارج شــده‌اند، از نظر تامین اجتماعی همچنان مشمول مقررات و حمایت‌های قانون تامین اجتماعی هستندمانند کارگاههای خانوادگی که از شمول قانون کار خارج‌اند ولی مشمول قانون تامین اجتماعی میشوند.

۲– گروه دومی که طبق بند »ب« مــاده ۴ قانون تامین اجتماعی میتوانند تحت پوشش خدمات بیمه تامین اجتماعی قرار بگیرند، صاحبان حرف و مشــاغل آزاد هستنداین گروه کارفرمای خاصی ندارنددرواقع برای شخصی کار نمیکنند، بلکه خود کارفرمای خود محسوب میشونداین گروه میتوانند خود را بیمه خویش‌فرما کننداین نوع بیمه اختیاری است و اجباری در پذیرش آن وجود ندارددر این نوع بیمه قرارداد دوجانبه بین سازمان و فرد متقاضی منعقد میشود و در چارچوب این قرارداد بیمه تامین اجتماعی متعهد به ارائه خدمات و انجام تعهداتی میشود و متقاضی بیمه نیز موظف میشود مبلغی را بهعنوان حق‌بیمه در ظرف زمانی خاص پرداخت کنددر اینجا به دلیل اینکه کارفرمایی وجود ندارد شخص خود راسا موظف به پرداخت حقبیمه است و در صورت عدم پرداخت حق‌بیمه سابقهای نیز برای او منظور نمیشودتعهدات و خدمات سازمان در این نوع بیمه با بیمه اجباری متفاوت اســت و این تفاوت ناشی از نداشتن کارفرماستمواردی که در این نوع بیمه ارائه نمیشود شامل بیمه بیکاری، غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری و کمک‌هزینه ازدواج و… میشود.

بیمه خویش‌فرما خود به دو دسته بیمه اختیاری و بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد تقسیم میشوندبیمه اختیاری تمهیدی است برای ادامه بیمه برای کسانی که قبال مشمول تامین اجتماعی بودهانددر این نوع بیمه فرد میتواند با ۳۰ روز سابقه و حداکثر ۵۰ سال سن مشمول بیمه اختیاری شوددر بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد، نیازی به سابقه قبلی نیست و با اظهار و بیان خود شخص مبنی بر اشتغال در مشاغل آزاد و اعالم نوع اشتغال میتواند مشمول بیمه قرار گیردسقف سنی در این بیمه نیز ۵۰ سال اســت مگر آنکه متقاضی به ازای هر سال افزایش سن، یک سال سابقه قبلی داشته باشد.

۳– گروه دیگری که براســاس بند »ج« مشمول تامین اجتماعی میشــوند دریافت‌کنندگان خدمات از ســازمان هستند که شامل مستمری‌بگیران بازنشسته، ازکارافتاده، بازمانده و مقرریبگیران بیمه بیکاری میشوند.

۴– برخی از اقشار و گروههای دیگر نیز مشمول قانون تامین اجتماعی قرار دارند که مطابق قوانین مصوب خاص مجلس تحت پوشــش قانون مذکــور قرار گرفته‌انــد؛ از قبیل رانندگان برون‌شــهری و درون‌شهری، باربران، قالیبافان، کارگران ساختمانی، هنرمندان و نویسندگان و…

احمد رضا
  • بعضی قانونا خوندنش قشنگه
۵.۰
Sending
User Rating ۰ (۰ votes)

Leave a Reply