مقایسه قانون مشاغل سخت و زیان آور ایران و ترکیه

کارهای سخت و زیان آور کارهایی است که در آنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار غیراستاندارد است و در اثر اشتغال کارگر تنشــی به مراتب بالاتراز ظرفیتهای طبیعی )جسمی و روانی) در وی ایجاد می شود که نتیجه آن بیماری شــغلی و عوارض ناشی از آن است و نمیتوان با به کارگیری تمهیدات فنی، مهندسی، بهداشتی و ایمنی و... صفت سخت و زیانآور را از آن مشاغل کاهش داد یا حذف کرد.

قانون مشاغل سخت و زیان آور در ایران

نمایندگان مجلس شورای اســامی، به منظور ساماندهی و استانداردســازی وضعیت محیطی کارگاه ها و کارخانجات در مهرماه ســال ۱۳۸۰، قانون بازنشستگی در مشــاغل سخت و زیان آور را تصویب کردند. این قانون مشاغل را به دو گروه »الف« و »ب« تقســیم بندی می کند؛ گروه الف مشاغلی هستند که صفت ســخت و زیان آوری با ماهیت شــغل وابســتگی دارد، اما می توان با به کارگیری تمهیدات بهداشــتی، ایمنی و تدابیر مناسب توسط کارفرما سختی و زیان آوری آنها را حذف کرد. در این مورد قانونگذار دو سال مهلت داده است تا کارفرمایان بــا به کارگیری تمهیداتی صفت سخت و زیان آور بودن این مشاغل را حذف و از شمول این قانون خارج شوند.
گروه »ب« نیز مشاغلی هستند که ماهیت آنها ســخت و زیان آور اســت و هرچند با به کارگیری تمهیدات بهداشــتی، ایمنی و تدابیر فنی توسط کارفرما می توان صفت سخت و زیان آوری آنها را کاهش داد، ولی کماکان ســخت و زیان آوری آنها حفظ می شــود. قانون کارفرمایان را مکلف کرده اســت بابت ســنوات کار کارگران در چنین مشاغلی ۴ درصد حق بیمه بیشتر به سازمان تامین اجتماعی پرداخت کنند. همچنین اگر بیمه شــده تقاضای بازنشستگی داشته باشد، کارفرما باید حق بیمه سال های ارفاقی را به طور یکجا به سازمان پرداخت کند
در حالــی که قانونگذار هــدف اصلی از تصویب این قانون را استانداردســازی محیــط کار و رفع شــرایط نامطلوب، آلوده و غیراستاندارد کارگاهها و کارخانجات مختلف اعلام کرده است، سازمان تامین اجتماعی را مکلف کرده است کارگرانی را که ۲۰ سال متوالی یا ۲۵ سال متناوب در مشاغل سخت و زیان آور مشغول به کار بوده اند، بدون لحاظ کردن شرط سنی، با ۱۰ سال و ۵ سال سابقه ارفاقی با ۳۰ روز حقوق بازنشسته کند. در آن مقطع، بسیاری از کارفرمایان کارخانجات و صنایعی که دچار بحران منابع و نقدینگی بودند، از تصویب وابلاغ این قانون خوشحال شدند، زیرا تنها راه نجات خود را استفاده از تســهیلات این قانون به منظور تعدیل نیروی اشتغال خود یافتند.
چنین دیدگاهی از سال ۸۰ تا پایان سال ۹۳ منجر به بازنشسته شدن حدود ۲۵۰ هزار نفر با متوسط اعطای ۹ سال سابقه ارفاقی شد که در عمل نتایج اســفباری را متوجه سازمان تامین اجتماعی کرده است. آمار و ارقام نشان از آن دارد که طی ۱۴ سال گذشته، اجرای این قانون باعث کاهش ضریب پشتیبانی از عدد ۹ به ۷/۶ بیمه شده در مقابل یک مستمری بگیر شده و نقش بسزایی در نامتعادل شدن منابع و مصارف تامین اجتماعی داشته است. نکته جالب اینکه طبق اعلام سازمان تامین اجتماعی، متوسط هزینه برقراری این نوع بازنشستگی برای هر فرد در مجموع مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان برآورد شده است. با نگاهی به سال های گذشــته باید اذعان کرد که اجرای این قانون به مرور از مسیر و اهداف اصلی خود منحرف شده است، در حالی که هدف استانداردسازی محیط کار بود؛ اما در طول ۱۴ سال گذشته به ندرت کارفرمایی محیــط کارگاه را استانداردسازی و شرایط ســخت و زیان آوری را حذف کرده یا کاهــش داده است،
تغییرات مکرر متن آیین نامــه اجرایی و افزودن تبصره های مختلف بدون توجه به ابعاد کارشناسی و علمی ارائه شده از سوی سازمان تامین اجتماعی کماکان ادامه یافته و کار را به جایی رســانده است که در حال حاضر تقریبا هر کارگری با هر شــغلی می خواهد شانس خود را در بازیی که بازنده اش تنها سازمان تامین اجتماعی و منابع متعلق به عامه بیمه شدگان است بیازماید.
شناسایی هزاران شغل تحت عنوان ســخت و زیان آور بر اساس برخی گزارش ها و با توجه به بررسی جداگانه هر شغل با توجه به شرایط خاص آن گویای این واقعیت تلخ اســت که عملکرد کمیته های تشخیص مشاغل سخت و زیان آور در بسیاری موارد قابل دفاع نیست.

قانون مشاغل سخت و زیان آور در ترکیه

اما در کشور ترکیه در مجموع تنها ۱۵ عنوان شــغلی سخت و زیان آور شناخته می شود و ســنوات ارفاقی آنها فقط برای ۱۵ شــغل به طور متوسط ۳ ماه در نظر گرفته شــده است، غیرکارشناســی بودن و عدم تطابق این قانون با مبانی محاســبات بیمه ای را بیشتر آشکار می سازد.

نویسنده : عزیز آذرخرداد ، کارشناس فرهنگی معاونت فرهنگی و اجتماعی


آموزش دریافت فیش پرداخت حق بیمه ، بیمه اختیاری و مشاغل آزاد

مشاهده سابقه بیمه

آموزش ارسال اینترنتی لیست بیمه  

لیست شعب سازمان بیمه تامین اجتماعی


سوالات خود را در رابطه با بیمه عمر ,  بیمه تامین اجتماعی  , بیمه سلامت , بیمه درمان تکمیلی ( بیمه تکمیلی ),  بیمه شخص ثالث  و …  را در مرجع سوالات بیمه بپرسید.

برای دریافت مشاوره رایگان خرید بیمه می توانید فرم دریافت مشاوره رایگان خرید بیمه را تکمیل کنید تا نماینده بیمه منتخب با شما تماس بگیرند.

احسان
  • مقاله خوبی بود تشکر
۵.۰
در حال ارسال
امتیاز شما به این متن: ۰ (۰ votes)

دیدگاه خود را ثبت کنید:

در حال ارسال