بررسی صنعت بیمه در پساتحریم

در صورتی که لغو تحریم صنعت بیمه اتفاق بیفتد شرایط خاصی ایجاد خواهد شد که بدیهی است برنامه ریزی استراتژیک در جهت بهره برداری از موقعیت های به وجود آمده الزامی می باشد .صنعت بیمه به عنوان یکی از اصلی ترین و مهمترین زیرساخت های صنعت و اقتصاد می باشد که یکی از رکن های توسعه و پیشرفت اقتصاد و جذب سرمایه  گذاری خارجی در هر کشوری ، بهره گیری از بیمه و گسترش آن خواهد بود .


به گزارش بیدبرگ به نقل از تسنیم،
آغاز لغو تحریم های علیه جمهوری اسلامی ایران ( نتیجه توافق ۵+۱) با لغو تحریم صنعت بیمه به همراه دیگر ارکان زیر ساختی اقتصاد ایران شروع خواهد شد که نشان دهنده اهمیت و حساسیت آن می باشد ، ولیکن پرواضح است ایجاد و آماده سازی شرایط ( در صورت امکان ) می بایست قبل از رفع تحریم ها مهیّا شود نه آنکه چون که فردا شد فکر کنیم و یا اینکه چون به خارجی ها نیازمند هستیم به هر روشی که خواستند پس از رفع ممنوعیت های همکاری با ما همکاری نمایند .
با توجه به کثرت تعداد شرکت های بیمه داخلی کشور ، بازار بیمه کشور جوابگوی بیمه های خرد کشور می باشد و هیچ گونه مشکلی نداشته و حتی رقابت تنگانگی بین شرکت های بیمه در جهت جذب بازار نیز وجود دارد .

بیمه اتکایی در پسا تحریم

در پروژه های بزرگ و نیمه بزرگ شرکت های بیمه با توجه به سرمایه و و دارا برودن مجوزات لازم می توانند اقدام به بیمه نمودن پروژه ها به صورت اتکایی ( Reinsurance ) نمایند ، ولیکن در شرایط پسا تحریم برنامه ریزی دولت در جهت جذب سرمایه سرمایه گذاران خارجی خواهد بود که در آن صورت بدیهی است، بیمه پروژه های مورد سرمایه گذاری می بایست مطابق نظر صاحبان سرمایه و توسط شرکت های بین المللی و مورد تایید ایشان صورت پذیرد .
مهمتر از بحث سرمایه گذاری در شرایط حساس کنونی امکان صادرات و واردات کالاهای اساسی و سوخت می باشد که در صورت لغو تحریم ها ، لزوم وجود بیمه های حمل و نقل بین المللی به عنوان یکی از نیازهای اساسی و پایه ای مطرح می گردد . حمل و نقل بین المللی به عنوان انتقال دهنده کالا و سوخت صادراتی و واردات کالاهای مورد تیاز اساسی ، با توجه به حجم مبالغ و نیز لزوم بین المللی بودن شرکت های بیمه ، موقعیت خاصی را ایجاد می نماید که جای بسی تامل و بحث و حتی نیازمند نگاه ویژه و بالادستی برای بهره برداری بیشتر از شرایط پیش رو  می باشد .
واضح است که جهت بهره برداری بیشتر و بهتر از شرایط و موقعیت های به وجود آمده در پسا تحریم می بایست در تامین و آماده نمودن شرایط جهت سرمایه گذاری خارجی در پروژه های داخلی و همچنین فروش و صادرات و واردات کالاهای اساسی تسریع نمود و شرایط را به گونه ای مهیّا نمود که بیمه های خارجی قبل از تحریم ها ورود اساسی ( و نه تبلیغاتی و جهت بهره برداری صرفا سیاسی ) نموده و در پساتحریم فورا بتوانند اقدامات لازم را اعمال نمایند .
تبیین کنندگان صنعت بیمه کشور می بایست به  گونه ای عمل نمایند که به دور از عجله و دستپاچگی ، و با استفاده از موقعیت به وجود آمده در شرایط بحرانی وضعیت اقتصادی داخلی و جهانی بتوانند از شرایط به وجود آمده پس از مدّت ها تحریم ، بهره برداری در جهت رشد و تعالی علمی و اجرایی و حجم معاملاتی صنعت بیمه کشور نمایند .

نرم افزار های بیمه در پساتحریم

اصول روش کار بیمه های بین المللی بدین گونه است که بازار را تقسیم بندی می کنند و با هم تعاملات زیادی دارند ، بدین دلیل که پروژه های بزرگ ریسک بالایی دارند و بدین گونه نیست که شرکت های بیمه به تنهایی اقدام به بیمه نمودن پروژه ای نمایند بلکه جهت کم کردن ریسک در قبال  بهره بردن از منافع پروژه  ، اقدام به بیمه اتکایی ( Reinsurance ) نمودن پروژه و سهیم شدن در سود و ضرر پروژه خواهند نمود .
حال سوال اینجاست که سهم بیمه های داخلی ایرانی از این بازار حمل و نقل بین المللی کالاهای مربوط به کشور ایران با چنین حجم و مبلغی چقدر و چگونه می باشد ؟!؟
با داشتن نگاه واقع بینانه به موضوع و در نظر گرفتن امکان وجود محدودیت مالی و بیمه بین المللی نمودن  شرکت های بیمه های داخلی ، شرکت های بیمه داخلی و مسئولین بالادستی نمی توانند به گونه ای برنامه ریزی کنند که شرکت های بیمه داخلی بتوانند حداقل حجم کوچکی از این بازار را داشته باشند که ارز کشور در این موضوع تماما و کمالا به خارج از کشور انتقال نیابد و شرکت های بیمه داخلی  در صورت همکاری مشترک شرکت های بیمه خارجی بتوانند توانایی های علمی و عملیاتی خود را اتقاء بخشند .
شرایط پیش رو به وجود آمده در پساتحریم موقعیتی را برای ایران پس از سالها تحریم ایجاد می نماید که می تواند شرایط معامله و تعامل کشور ایران با شرکت های بیمه خارجی را متحول نماید .
در گذشته و در زمان قبل از تحریم ها وضعیت به گونه ای بود که حتی بیمه مرکزی آمار دقیقی از حجم بیمه حوزه حمل و نقل بین المللی مشتریان ایرانی ،  نداشته و یا نتوانسته است ارائه نماید . بدلیل اینکه بعضی از مشتریان خواهان بیمه  ( پروژه های بزرگ ) مستقیما و شخصا به دفاتر ارائه خدمات بیمه ای در کشور های دیگر می کردند و یا اینکه به کارگزار های عمومی که نقش واسطه گری و دلالی داشتند می بایست مراجعه می کردند .

نیاز کارگزاری های تخصصی در صنعت بیمه

لازم بذکر است که در صنعت بیمه بین الملل ، کارشناسی و صدور بیمه نامه ها که مهمترین کار در صنعت بیمه می باشند توسط کارگزارهای تخصصی انجام می شود و دیگر کارگزار های عمومی در صورت جذب مشتری به ایشان مراجعه می نمایند .
در زمان قبل از تحریم ها شرکت های کارگزار عمومی ( بدون ارتباط مستقیم با شرکت های بیمه ) و حتی بدون ایجاد شعبه و اعطای نمایندگی در داخل کشور ، فعالیت می نمودند و با دریافت هزینه های گزاف تر از حد معمول ارتباط مشتریان بیمه ای ایرانی را با شرکت های بین الملل برقرار می نمودند .
جهت جلوگیری از ایجاد دوباره  وضعیت قبل می بایست واقع بینانه به دنبال بالاترین بهره بود ، در این شرایط بعید است که شرکت های بیمه شخصا و راسا به ایران وارد شوند پس بهتر است که به جای کارگزارهای عمومی ، کارگزارهای تخصصی بیمه که نقش اصلی را در صنعت بیمه بین الملل ایفاء می کنند به کشور ورود نمایند ، زیرا در صورت ورود کارگزارهای تخصصی بیمه و بیمه اتکایی ارتباط مستقیم و بی واسطه ایجاد خواهد شد و  دست دلّالان کوتاه خواهد گردید و علاوه بر آن در صورت ورود کارگزارهای تخصصی به داخل کشور و همکاری با شرکت های بیمه داخلی باید انتظار داشت که روندهای پیشرفته و علوم کاربردی تخصصی بیمه و حتی برنامه های مورد استفاده نرم افزاری همچون ( core insurance ) در حین همکاری انتقال پیدا کرده و مورد استفاده شرکت های داخلی و در نهایت بالابردن کارایی سیستم های بیمه خواهد گردید .
بدیهی است انتظار اینکه شرکت های بیمه خارجی ابزار کاربردی و مورد استفاده خود را بی واسطه و بدون پیش نیازی به ما بدهند انتظاری پوچ می باشد و در صورتی که به هر روشی  واگذار هم گردد ، نباید انتظار داشت صفر تا صد پروژه را در اختیار طرف ایرانی قرار دهند بلکه با توجه به سابقه معامله با خارجی ها پرواضح است که  ایجاد وابستگی می نمایند و اصطلاحا فوت آخر کوزه گری را در دستان خودشان نگاه خواهند داشت . ولیکن به واسطه همکاری و مشارکت با کارگزار های تحصصی که به ایران می آیند ، می توان از تجربیات و سیستم ها و فرآیندها بهره برد و حتی بدون هزینه و بدون واسطه جهت بالابردن کیفیت پروژه دریافت نمود .
در صورت همکاری شرکت های بیمه داخلی با کارگزارهای تخصصی بین المللی  در داخل ایران نه تنها با توجه به توان شرکت های ایرانی ، می توانند بخشی از پروژه های بین المللی داخلی را بیمه اتکایی نمایند بلکه می توانند پروژه های خارجی بین المللی را نیز بیمه اتکایی نمایند که در اینصورت برای اولین بار شرکت های بیمه داخلی در عرصه بین المللی نیز مشارکت خواهند داشت .
بر اساس مطالب مطرح شده و دغدغه های ملی بیان شده ، تا بحال چنین نتایجی استحصال نشده است و تنها کارگزارهای عمومی و حتی رابط کارگزارها در حال ورود به ایران هستند که هنوز هم رسما وارد نشده اند .
امیدوارم شرکت بیمه فرانسوی Arca  که به عنوان کارگزار تخصصی حوزه حمل و نقل به تازگی برای اولین بار در ایران شعبه زده است و در صدد برآمده که با شرکت های بیمه همکاری نماید پس از دریافت مجوزات حکومتی لازم از حمهوری اسلامی ایران مقدّمات امر را ایجاد و تجهیز نماید تا بتواند در پساتحریم وظایف خود را عمل کند و بتوانیم از  محسنات همکاری با شرکت های بزرگ و معتبر بین المللی بهره مند شویم .
حوزه بیمه حمل و نقل به جهت صادرات نفت و واردات کالا بسیار گسترده می باشد که نیازمند توجه کارشناسی و دقیق می باشد .

نویسنده: سید ابوالفضل موسوی فاضل، از فعّالان صنعت بیمه بین الملل

نظرات: