آسیب شناسی خصوصی سازی در صنعت بیمه

هزینه های گزافی که این صنعت تحمیل شده سبب گردیده بازدهی حقوق صاحبان سهام شرکت های بیمه به زیر ۷ درصد تنزل یابد. اگر بخواهیم انحصار نسبی را در صنعت بیمه بشکنیم راهکارش خروج بیمه ایران از صنعت نیست بلکه باید بیزینس پلنی منسجم طراحی شود تا براساس آن طی چند سال متوالی پتانسیل های بیمه دولتی ایران به قسمت های دیگر منتقل شود و می توان بر اساس یک برنامه نقش بیمه گر اتکایی برای بیمه ایران تعریف کرد .

به گزارش بیدبرگ و نقل از ریسک نیوز، از دهم تیرماه سال ۱۳۸۵ که سیاست‌های بند ج اصل ۴۴ قانون اساسی به سران سه قوه و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ابلاغ شد حدود ده سال می گذرد .

طی این ده سال فرایند خصوصی سازی در مجموعه دولت شتاب گرفت که در این میان نیز سهام شرکت های بیمه البزر در سال ۸۸ پس از پذیرش در بورس به عنوان اولین بیمه بورسی در تاریخ کشور به عموم عرضه شد . پس از عرضه اولین شرکت بیمه ، دو شرکت بیمه دولتی آسیا و دانا هم واگذار گردید و این واگذار یها تولد شرکت های بیمه خصوصی در عرصه بیمه را در پی داشت که البته از دیگر تحولات این دوره می توان به اصلاح نظام تعرفه بازار بیمه در سال ۸۸ تقریبا همزمان با خصوصی سازی هم اشاره کرد.

در این راستا به بهانه دهمین سالگرد ابلاغ سیاست های اصل ۴۴ و آغاز خصوصی سازی در صنعت بیمه مرور  نحوه خصوصی سازی در بازار بیمه کشور ضروری خواهد بود.

خصوصی سازی در صنعت بیمه کمی بود نه کیفی

به زعم کارشناسان اقتصادی پیاده سازی اصل ۴۴ نیازمند مهیا سازی یکسری مقدمات  است تا اهداف خصوصی سازی به نتیجه برسد که نگاهی بر تاریخ خصوصی سازی در ایران نشان می دهد از آنجا که بسترهای لازم فراهم نشد ، نتیجه مورد نظر نیز حاصل نگردید .

از سوی دیگر آسیب شناسی خصوصی سازی نشان می دهد ، شرکت های دولتی واگذار شدند اما بلوک مدیریتی همچنان دولتی باقی ماندند که بدون تردید از آنجا که صنعت بیمه نیز جزیی از اقتصاد است از این امر مستثنی نیست.

از سوی دیگر آنچه که در کاهش کیفیت روند خصوصی سازی در صنعت بیمه کشور بی تاثیر نبوده ، این است که در اصل ۴۴ بیمه ایران دولتی ماند و این به معنای دولتی ماندن تقریبا ۵۰ درصد بازار بیمه است که طی دو سال اخیر به ۴۳ درصد کاهش یافته است پس در چنین شرایطی امور آنچنان که باید پیش نرفت زیرا عملا شرکت دولتی بیمه ایران همان فعالیت های بیمه های خصوصی را  انجام می دهد و در بسیاری موارد عرصه برای شرکت های دیگر تنگ می شود این در حالی است که به باور کارشناسان روش بهینه این است که بیمه دولتی ایران در رشته هایی فعالیت کند که برای بخش خصوصی جذابیت و صرفه اقتصادی ندارد.

بنابراین مرور شرایط فعلی نشان می دهد ، گرچه کمیت خصوصی سازی در صنعت بیمه قابل قبول بوده اما کیفیت خصوصی سازی پایین است به طوریکه اگر چه  شرایط فعلی به خودی خود گام رو به جلویی محسوب می شود اما اگر در سطح تخقق اهداف در نظر بگیریم طبق شرایط موجود شاید تنها کمتر از ۴۰ در صد اهداف محقق شده است.

نمره خصوصی سازی در صنعت بیمه منفی است

رسول تاجدار ، مدیر عامل اولین شرکت بیمه بورسی کشور در گفتگو با خبرنگار ریسک نیوز در این خصوص معتقد است ، اگر چه که انجام خصوصی سازی در کشور و به دنبال ان خصوصی سازی در صنعت بیمه اقدام پسندیده و بجایی است و در واقع راهی بود که باید می رفتیم ؛اما سوال اساسی اینجاست ، آنچه که اتفاق افتاده چه میزان به اهداف مورد نظر نزدیک بوده است؟

به گفته وی ، مرور تاریخ خصوصی سازی در صنعت بیمه نشان می دهد ، نمره خصوصی سازی در صنعت بیمه منفی است.

مدیر عامل بیمه البرز در ادامه عنوان کرد: یکی از اهداف خصوصی سازی سرمایه گذاری بخش خصوصی و حضور دو چندان ان در عرصه اقتصاد کشور است اما زمانی که این هدف با تامین کسری  بودجه دولت خلط می شود بدون شک خصوصی سازی از اهداف اولیه فاصله خواهدگرفت.

بازدهی حقوق صاحبان سهام شرکت های بیمه زیر ۷ درصد است

تاجدار تصریح کرد : پس از خصوصی سازی صنعت بیمه به حال خود رها شده به طوریکه طی این مدت هزینه های گزافی چون مالیات بر ارزش افزوده ، سهم نیروی انتظامی ، وزارت بهداشت و … بر این صنعت  تحمیل شده به طوریکه سبب گردیده بازدهی حقوق صاحبان سهام شرکت های بیمه به زیر ۷ درصد تنزل یابد.

وی افزود: در بازاری که تورم آن در سال ۹۲ بالای ۴۰ درصد و سود بانکی ۲۲ درصد بوده ، با ۷درصد سود سهام اگر هم موفقیتی باشد ،  بدون شک اندک بوده است.

وی با بیان اینکه عوارض پرداختی صنعت بیمه ۲ برابر سود صاحبان سهام آن است، اظهار داشت: بی تردید درایت های وزیر اقتصاد در این مسیر با کاهش عوارض تحمیلی ، صنعت بیمه را به جایگاه واقعی خواهد رساند.

نقش بیمه گر اتکایی برای بیمه ایران تعریف شود

تاجدار در ادامه در خصوص جایگاه بیمه ایران در عدم موفقیت در روند خصوص سازی عنوان کرد: به اعتقاد من اظهارنظر هایی که در خصوص بیمه دولتی ایران می شود دارای افراط و تفریط است زیرا شرایط بازار به گونه ای است که شرکت های بیمه کوچک تر نیز در حال حاضر می توانند با ارایه محصولات نو فعالیت کنند .

به گفته وی به هر حال بیمه ایران به دلیل سابقه فعالیتش دارای امکانات بیشتری است و شاید بتواند گفت این امر یک انحصار نسبی در بازار ایجاد کرده اما من معتقد به وجود انحصار صرف در بازار نیستم.

تاجدار یادآور شد: فرض کنید دولت بگوید بیمه ایران شخص ثالث نباید بفروشد خواهیم دید که بیمه نامه ثالث دچار بحران می شود زیرا شرکتهای کوچکتر توانایی سرویس های ارایه شده از سوی بیمه ایران را ندارندپس به اعتقاد من تنها  شعار انحصار راه به جایی نمی برد.

وی در ادامه به راهکار بازبینی  نقش بیمه ایران در صنعت اشاره کرد و گفت: بی شک اگر بخواهیم انحصار نسبی را در صنعت بیمه بشکنیم راهکارش خروج بیمه ایران از صنعت نیست بلکه باید بیزینس پلنی منسجم طراحی شود تا  براساس آن طی چند سال متوالی پتانسیل های بیمه دولتی ایران به قسمت های دیگر منتقل شود .

تاجدار با بیان اینکه بیمه ایران معدن نیرو و پتانسیل های مختلف بیمه گری است ، پیشنهاد داد : می توان بر اساس یک برنامه منسجم و متمرکز نقش بیمه گر اتکایی برای بیمه ایران تعریف کرد .

به گفته مدیر عامل بیمه البرز ، خصوصی سازی در تمام دنیا تجربه شده و ما راهی جز این نداریم بنابراین اولین گام برای  اجرای خصوصی سازی واقعی این است که دولت نیت های درآمدی از خصوصی سازی را کنار بگذارد .

وی افزود: علاوه براین ساختار های نرم افزاری و سخت افزاری در این عرصه نباید جزیره ای باشد بلکه باید با یک استراتژی کلی و واحد تمام سازمان های دولتی به سوی خصوصی سازی حرکت کنند.

 

نظرات: