آینده رقابت در بازار بیمه

به نظر می‌رسد مدیران ارشد شرکت بیمه ایران به دلیل دولتی‌بودن شرکت و مجموعه دارایی‌های کلان آن و سایر تسهیلات ارسالی از سوی دولت دل خوش کرده‌اند و شاید نیازی به رقابت با سایر بیمه‌گران احساس نمی‌کنند درحالی که اگر بازارهای همجوار خود مانند بازار پول و شبکه بانکی کشور و تغییر و تحولات یک دهه اخیر در این حیطه و در عرصه رقابت بانک‌های دولتی و خصوصی را مروروار به خاطر بیاورند، به سادگی می‌توانند سمت‌وسوی تغییرات شکل‌گرفته در زمینه جایگاه و ثروت بانک‌ها در دهه ۸۰ خورشیدی و همچنین دهه ۹۰ کنونی را مشاهده و مقایسه کنند زیرا بانک‌های خصوصی که تا کمتر از ۱۰ سال پیش امکان هیچ عرض اندامی در عرصه فعالیت‌های بانکی نداشتند هم‌اکنون علاوه‌بر اینکه نزدیک به ۸۰درصد از منابع و سپرده‌های شبکه بانکی را در اختیار خود دارند، درواقع به نوعی بانک‌های دولتی را به حاشیه رانده‌اند و این وضعیت همچنان ادامه دارد.

به گزارش بیدبرگ و نقل از بنکر، در صورت وجود زمینه و شرایط آزاد و یکسان رقابت و فعالیت برای همه فعالان و بنگاه‌هایی که در یک عرصه کاری مشترک به کار مشغولند، آنهایی موفق‌تر و عمر فعالیت‌شان بادوام‌تر و البته پربارتر خواهند بود که تا حد امکان به خواسته‌ها و علایق مشتریان و مخاطبان خود توجه کرده و در راستای تامین این خواسته‌ها کوشش کنند. نمونه ملموس و مثال معاصری که می‌توان به آن اشاره کرد، نهادهای پولی و بانکی فعال در بازار پول کنونی ایران است. تا کمتر از ۱۰ سال پیش بخش اعظم فعالیت‌ها و عرضه خدمات پولی و بانکی مردم و کشورمان در اختیار ۱۱ بانک تجاری و تخصصی دولتی بود و ۸ یا ۹ بانک بخش غیردولتی که حداکثر ۴ یا ۵ سال از زمان شکل‌گیری و تاسیس آنها سپری شده بود بیشتر از متن، در حاشیه قرار داشتند اما امروز می‌بینیم و کارنامه عملکرد آنها نیز تایید می‌کند که جایگاه و موقعیت این دو گروه به‌طور کامل تغییر کرده و درحقیقت معکوس شده است.
در حال حاضر بیشترین حجم فعالیت‌ها و عرضه خدمات بانکی و پولی به بخش غیردولتی نظام بانکی منتقل شده است.

عرصه رقابت در بازار بیمه

در حال حاضر بازار بیمه کشورمان نیز در حال گذار از مراحلی است که پیش‌تر به اختصار شرح داده شد، اما با در نظر گرفتن اینکه عرصه هر یک از فعالیت‌های اقتصادی و تجاری، شرایط و ویژگی‌های خاص خودش را دارد، مقایسه عملکرد بازارهای کاری متفاوت (مانند بازار پول و بازار بیمه کشور) با یکدیگر مقایسه منطقی و درستی نخواهد بود. با این وجود علائم و نشانه‌هایی که کم و بیش می‌توان برپایه کارنامه کاری و گزارش‌های عملکرد هر یک از شرکت‌های فعال در بازار بیمه ایران مشاهده کرد نشانگر روند هر چند آهسته ولی پیوسته تغییرات و اصلاحاتی است که به مرور در بازار بیمه کشورمان در حال رخ‌دادن است و شاید بتوان نشانه تاییدکننده این روند را در جابه‌جایی‌های پیوسته شاخص‌های عملکرد هر یک از شرکت‌های بیمه فعال در بازار بیمه امروز ایران مشاهده کرد.
بارزترین شاخصه‌ای که بازار بیمه کشور را از سایر عرصه‌های فعالیت تجاری کشور متمایز می‌کند نحوه حضور و فعالیت دو بخش خصوصی و دولتی در این بازار است چراکه در حال حاضر از حدود ۲۸ شرکت بیمه فعال در ایران، تنها شرکت بیمه ایران است که به نمایندگی از بخش دولتی در این عرصه حضور دارد. البته همین یگانه شرکت دولتی بیمه به دلیل قدمت و سابقه طولانی فعالیت خود ـ که حتی قدمت آن از نهاد بیمه مرکزی چند دهه بیشتر است ـ شناخته‌شده‌ترین نشان(برند) در حوزه بیمه‌های تجاری کشور به شمار می‌رود و همین امر، مهم‌ترین عامل و علت حضور جدی و بدون رقیب شرکت بیمه ایران در بازار امروز بیمه‌گران تجاری ایران بوده و هست به گونه‌ای که در آخرین گزارش بیمه مرکزی ایران از کارنامه کاری بازار بیمه کشور که مربوط به فروردین ماه سال جاری می‌شود نیز به سادگی می‌توان مشاهده کرد که از کل یک‌هزار و ۲۶میلیارد تومان حق بیمه تولیدی بازار بیمه در نخستین ماه سال ۹۴، ۳۶/۵درصد آن یعنی مبلغی معادل ۳۷۴میلیارد و ۶۶۵میلیون تومان متعلق به بیمه ایران بوده و ۵/۶۳درصد باقیمانده این حق بیمه‌ها توسط مجموعه ۲۷ یا ۲۸ شرکت بیمه دیگر به فروش رسیده است. البته در همین راستا، سهم بیمه دولتی ایران از بازار بیمه کشور تنها منحصر به حق بیمه‌های تولیدی نبوده و همانطور که در گزارش فروردین ۹۴ و البته گزارش‌های ماهانه و سالانه قدیمی‌تر نیز به وضوح نمایان است، سهم این شرکت از کل خسارت‌های پرداختی بازار بیمه همچون گذشته بسیار زیاد ـ و همواره بیشتر از سهم آن از حق بیمه‌های تولیدی ـ بوده و هست. گزارش عملکرد فروردین ماه ۹۴ بازار بیمه نیز بیانگر این واقعیت است که ۲۲۹میلیارد و ۵۷۱میلیون تومان از مجموع ۵۴۲میلیارد و ۴۷۹میلیون تومان خسارت پرداخت شده به زیان‌دیدگان دارای بیمه‌نامه در فروردین‌ماه امسال توسط بیمه ایران پرداخت شده است که به معنی سهم ۴۲/۳درصدی این شرکت از کل خسارت‌های پرداختی بازار است.

 تعداد بیمه‌نامه‌ها و خسارت‌ها

وضعیت حاکم بر عملکرد شرکت بیمه ایران در دو بخش اصلی حق بیمه تولیدی و خسارات پرداختی و سهم همواره بیشتر خسارت‌های این شرکت در مقایسه با سهم آن از بازار حق بیمه‌های تولیدشده، در ماه‌ها و سال‌های اخیر در ۲ شاخص مهم دیگر بازار بیمه نیز به وضوح تکرار شده و می‌شود. برای مثال، در آخرین آمار عملکرد بازار بیمه مربوط به فروردین ۹۴ سهم بیمه ایران از تعداد بیمه‌نامه‌های صادرشده به بیش از یک‌میلیون و ۸۸ هزار فقره رسیده است که به معنی صدور ۴۲/۶درصد از بیمه‌نامه‌های بازار توسط این شرکت است ولی با مراجعه به جداول آماری مربوط به تعداد خسارت‌های رسیدگی و پرداخت‌شده، به روشنی می‌توان دید که از مجموع یک‌میلیون و ۲۴۰هزار مورد پرونده خسارت پرداخت‌شده، شرکت بیمه ایران یک تنه و به تنهایی ۷۳/۳ درصد از کل پرونده‌های خسارت را پذیرا بوده که از نظر تعداد این پرونده‌های رسیدگی، در مجموع ۹۰۹ هزار و ۶۰۱ پرونده را شامل می‌شود.
با همه این سهمیه‌های بالای بیمه ایران در شاخص‌های عملکرد بازار بیمه، هنگامی که به نرخ رشد هریک از این شاخص‌ها نگاهی بیاندازیم، ملاحظه می‌کنیم که یکی از کمترین نرخ رشدهای شرکت‌های بیمه به صورت پیوسته متعلق به بیمه ایران بوده و هست.
گزارش فروردین‌ماه بیمه مرکزی نیز در این راستا نشان می‌دهد که نرخ رشد حق بیمه‌های این شرکت در ماه یادشده به ۱۲/۶درصد رسیده درحالی که در همین ماه نرخ رشدهای بسیار فراتر از این ثبت شده است، مانند رشد ۴۲۳/۳ درصدی بیمه آماری، رشد ۱۹۳/۱درصدی بیمه ایران معین، رشد ۱۰۸/۵درصدی بیمه تعاون و نرخ رشد بیمه‌نامه‌های تولیدی بیمه ایران که چهارمین نرخ رشد پایین میان شرکت‌های بیمه است. در مورد تعداد بیمه‌نامه‌ها، وضعیت این شرکت به مراتب نگران‌کننده‌تر است چراکه برای شاخص نرخ رشد تعداد بیمه‌نامه‌های صادرشده توسط بیمه ایران نسبت ۲/۴ درصدی ثبت شده است، در صورتی که در همین قسمت شاهد رشد ۶۹۵/۴درصدی بیمه سرمد و ۳۶۸/۲ درصدی بیمه حافظ هستیم.
در آخرین شاخص اعلام‌شده که اختصاص به تعداد موارد خسارت‌ها در بازار بیمه و سهم هر یک از شرکت‌ها در این رابطه دارد، همان‌طور که پیش از این اشاره شد، بیمه ایران به تنهایی ۷۳/۳ درصد از کل خسارت‌های بازار بیمه در فروردین‌ماه ۱۳۹۴ را به زیان‌دیدگان حوادث و سوانح رانندگی پرداخت کرده است. اصلی‌ترین علت استقبال اغلب بیمه‌گزاران از خدمات بیمه‌ای شرکت بیمه ایران نیز به‌طور قطع و یقین، وجود منابع مالی دولتی و بودجه‌های سالانه دولتی برای این شرکت است که باعث می‌شود زمینه پرداخت خسارت‌های واقع‌شده، بیشتر و سریع‌تر فراهم شود؛ به نظر می‌رسد مدیران ارشد شرکت بیمه ایران هم به همین دولتی‌بودن شرکت و مجموعه دارایی‌های کلان آن و سایر تسهیلات ارسالی از سوی دولت دل خوش کرده‌اند و شاید نیازی به رقابت با سایر بیمه‌گران احساس نمی‌کنند درحالی که اگر بازارهای همجوار خود مانند بازار پول و شبکه بانکی کشور و تغییر و تحولات یک دهه اخیر در این حیطه و در عرصه رقابت بانک‌های دولتی و خصوصی را مروروار به خاطر بیاورند، به سادگی می‌توانند سمت‌وسوی تغییرات شکل‌گرفته در زمینه جایگاه و ثروت بانک‌ها در دهه ۸۰ خورشیدی و همچنین دهه ۹۰ کنونی را مشاهده و مقایسه کنند زیرا بانک‌های خصوصی که تا کمتر از ۱۰ سال پیش امکان هیچ عرض اندامی در عرصه فعالیت‌های بانکی نداشتند هم‌اکنون علاوه‌بر اینکه نزدیک به ۸۰درصد از منابع و سپرده‌های شبکه بانکی را در اختیار خود دارند، درواقع به نوعی بانک‌های دولتی را به حاشیه رانده‌اند و این وضعیت همچنان ادامه دارد.
مدیران شرکت‌های بیمه نیز به خوبی و بیشتر از هر کسی به این حقیقت واقفند که هرچه از زمان حال به سمت آینده نزدیک پیش می‌رویم، آنهایی در بازار بیمه موفق‌تر خواهند بود که خدمات باکیفیت‌تر و با تنوع و حق انتخاب بیشتر را با کمترین هزینه عرضه کنند.

دیدگاه خود را ثبت کنید: